“Noren zijn stug”, “Noren zijn erg op zichzelf”, “Noren zijn gesloten”. Zomaar wat kreten die ik steeds weer onder ogen krijg als ik iets lees over Noren. Na vijf lange zomers in Noorwegen weet ik nog steeds niet waar ik die stugge, in zichzelf gekeerde, gesloten Noren kan vinden. Ik schrijf deze nieuwsbrief op de veerboot van Kristiansand naar Emden*. Ik ben onderweg naar huis. Na ruim tien weken in Noorwegen heb ik niets anders ontmoet dan hartelijkheid, openheid, gastvrijheid en behulpzaamheid. En dan heb ik het niet alleen over de mensen met wie ik samenwerk, maar ook over de caissière, de campingbaas, de buschauffeur, de treinmachinist, enzovoort, enzovoort. Kortom, Noorwegen voelt als een warm bad, een thuis…
Nee, ik ga niet verhuizen, mocht je je dat afvragen (het wordt me veel gevraagd). Al zou ik er graag willen wonen. Maar de komende zomers zal ik er zeker blijven werken. En dat werk breidt zich alleen maar uit. Waren de eerste routes nog een eigen initiatief, het nieuwste project, de kustpelgrimsroute ‘fietsbaar’ maken, kwam als vraag vanuit de pelgrimsorganisatie uit Noorwegen. En inmiddels zijn er ook andere prille samenwerkingsinitiatieven ontstaan (zó pril, dat ik er nog even niets over zeg...).
De vorige nieuwsbrief schreef ik tijdens de laatste dag in Hjerkinn waar ik die week zomergids was. Inmiddels heb ik een schitterende persreis achter de rug. De kustpelgrimsroute is voornamelijk voor varende pelgrims. Zij doen onderweg 26 zogenaamde sleutelplaatsen aan die een relevante betekenis hebben in de Noorse geschiedenis. Deze persreis ging van Stavanger naar Bergen. Wij zaten vijf dagen op het zeilschip Caroline af Sandnes, bezochten een aantal van de sleutelplaatsen en liepen delen van de pelgrimsroute. “Wij”, dat zijn Wenche en Lauritz, twee pelgrimscoördinatoren van de kustroute, Mattias van het nationale pelgrimscentrum en zes gasten (journalisten, touroperators en een fietsgidsschrijver).
Toen ik voor deze persreis uitgenodigd werd, heb ik ‘ja’ gezegd omdat het me nuttig leek vanwege de vele informatie die je vergaart tijdens zo’n trip. Informatie die ik straks nodig heb voor het schrijven van een gids. Maar behalve dat nuttige aspect, ontdekte ik iets veel belangrijkers: met een aantal van deze mensen ga ik straks samenwerken en wat is het dan fijn dat je een week samen bent geweest, elkaar (beter) hebt leren kennen én dat we het geweldig samen hadden! We hadden dagelijks excursies en tussendoor maakten we wandelingen of voeren we van eiland naar eiland. Inmiddels heb ik zeebenen, ken ik de Noorse geschiedenis beter dan de Nederlandse en ben ik alvast weer aan het wennen aan zeezwemmen.
En toen kwam er een einde aan de lange zomer in Noorwegen. En ik had me geen fijner laatste weekend in kunnen voorstellen! Wenche (van Regionalt Pilegrimssenter Avaldsnes) en haar man John hadden me uitgenodigd om bij hen de tijd te overbruggen tussen het einde van de persreis en mijn vertrek uit Noorwegen. Zaterdagavond kwam ik bij hen aan en zondag hebben een hele dag bij hun hytta doorgebracht. Wenche en ik zijn er naar toe gefietst (50 km totaal) en John wachtte ons op om het laatste stuk met de roeiboot af te leggen. We hebben gekajakt en John ving forellen en plukte cantharellen en bessen. Maandag moesten we alle drie werken en gisteren heb ik met weemoed afscheid van ze genomen.
Tusen takk Norge, det var veldig, veldig bra!
De volgende mensen wil ik hartelijk bedanken: Cyril & Annet ter Bogt, Louis Bouman & Pieter Jan Nellestijn, Ingeborg Collin, Trond Otto & Torhild Dahl, Renée Dekker, Lizzie Enfield, Joar & Magni Fjellstad, Ragnild Godal, Lauritz Haar, Mattias Jansson, Sacha Kraan, Steinar Larsen, Boyoung Lee, Wenche & John Lindtner, Janke Meijer & Tom Skånsar Borgersen, Sissel Nervik, Anne van Oorschot, Bøye & Vigdis Prestegård, Halldis Prestegård, Janne Sollie (en haar familie), Lars Sollie, Tonje Ramse Trædal, Anna Runesson, Rachel Runesson, Tone Stræte, Ria Warmerdam, Willem Warmerdam, Øyvind Wold.
Agenda voor geïnteresseerden
- Donderdag 5 oktober 2023, 19:00 uur: lezing Kristiansroute bij Beagle Bikes in Utrecht. Meer info volgt.
- Vrijdag 6 oktober 2023, 11:00 en 14:00: lezing Kristiansroute en Het Olavspad bij de Fietsvakantiewinkel in Elst (N.B. alleen om 11:00 uur nog plaatsen vrij).
- Zaterdag 11 november 2023 lezing Het Olavspad bij de landelijke najaarsbijeenkomst van het Nederlands Genootschap van St. Jacob in Deventer (besloten).
- Woensdag 7 februari 2024, 19:00 uur: lezing Kristiansroute en Het Olavspad bij reisboekhandel De Noorderzon in Arnhem. Meer info volgt.
- Zaterdag 17 februari 2024: aanwezig met kraam in de 'Nordic corner' van de Pilger-Messe (pelgrimsbeurs) in Hamburg, tevens presentatie van de Engelse vertalingen van de gidsen van Ria Warmerdam en mij (Het Olavspad).
- Eind februari 2024 bij de Fiets- en Wandelbeurs Utrecht en Gent: aanwezig met kraam en lezing Kristiansroute. Datum en tijd volgt.
- Donderdag 14 maart 2024: lezing Het Olavspad in St. Niklaas (België). Meer info volgt.
* Na aankomst reed ik in de auto van Emden, via een bespreking in Amsterdam, naar huis. Onderweg kwamen er vele berichtjes binnen op mijn telefoon. Bij thuiskomst aan het einde van de middag las ik tot mijn stomme verbazing dat de veerdienst per direct gestopt is wegens financiële problemen. Ik zat op de laatste boot.
Weer thuis: