Dag 1, maandag 16 juli: Utrecht – Flensburg
Weer: erg heet
Aantal gefietste km.: 20
Route:
Fiets: Utrecht Zuilen, Utrecht CS
Trein: Amersfoort, Enschede, Coesfeld, Münster, Hamburg, Neumünster, Flensburg
Fiets: Flensburg, Harrislee, Flensburg
Maandagochtend 7.15 uur, op de fiets richting Utrecht Centraal. Mijn grote Avontuur begint. De eerste dag is, in tegenstelling tot de rest van de vakantie, geheel gepland, van minuut tot minuut. De reden is dat ik midden op de dag een gereserveerde trein heb van Münster naar Hamburg. Ik ben volledig afhankelijk van het openbaar vervoer en om de boel zelf nog enigszins in de hand te kunnen houden vertrek ik een uur eerder van huis, je weet het maar nooit met de spoorwegen. Mijn wantrouwen blijkt heel redelijk: de trein van Utrecht naar Enschede om 8 uur rijdt niet. Reden? Geen idee. Dan maar een half uurtje later met een extra overstap in Amersfoort. Op zich geen probleem want ik lig nog steeds voor op schema, al is de voorsprong wel een half uurtje ingekort. In Münster heeft de gereserveerde trein 20 minuten vertraging waardoor ik in Hamburg de aansluiting mis. Nu lig ik 1 uur achter op schema, maar ik besluit dat niet erg te vinden. Voor vandaag is er niets meer gereserveerd en ik heb tenslotte vakantie. Uiteindelijk zorg ik ook zelf voor nog een uur vertraging: in Neumünster wacht ik aan de verkeerde kant van het perron op de trein naar Flensburg. Achter mij rijdt een trein weg en ik realiseer me dat ik daar eigenlijk in had moeten zitten...
Ode aan de Deutsche Bahn! Op de smalle deuren na, zijn de treinen zeer fietsvriendelijk. Ook de conducteurs en zelfs een keer de machinist helpen me de fiets in en uit de trein te tillen. Grote verschillen met de NS: de conducteurs zijn zeer hulpvaardig (iemand mag de mobiele telefoon van de conducteur lenen), je wordt niet afgebekt en de informatievoorziening is uitstekend: er wordt zelfs verteld aan welke zijde je de trein uit moet stappen bij aankomst op een station. Superhandig als je moet uitstappen met een zware lompe fiets.
Op de fiets door Flensburg. Mooie stad. Door de gekleurde huizen langs de kade doet het erg Scandinavisch aan. Mijn bedoeling is om na aankomst gelijk met de fiets de Deense grens over te steken en een kampeerplek in de buurt van Padburg te zoeken. Maar als het 21.00 uur is en ik dan pas Flensburg uit fiets, realiseer ik me dat het verstandiger is om in Flensburg te overnachten. Ik fiets weer terug en na een enorme klim en toch nog wel een uur fietsen kom ik aan in een jeugdherberg. Jammer, ik had me zo verheugd op het feit dat ik vanavond in Denemarken zou zijn en nu moet ik nog een nachtje wachten.
Maar ach, waar de planning faalt, begint het avontuur...
Dag 2, dinsdag 17 juli: Flensburg – Hovslund
Weer: zon en wind
Aantal gefietste km.: 74
Route:
Jutlandroute / Nationale route nr.3
Flensburg, Padborg, Vejbæk, Kliplev, Mellerup, Hjordkær, Rødekro, Øster Løgum, Hovslund
Wauw... ik ben in Denemarken. Op m’n fietsje. Wat een geweldig gevoel! Ik fiets daar zomaar in een land waar ik nog nooit ben geweest, niemand ken en weinig over weet. Dit is avontuur!
Vanuit Duitsland Denemarken binnenkomen lijkt een beetje op vanuit Duitsland Nederland inkomen: het verschil met Duitsland is groot. Wanneer je de grens overgaat kom je in een schoon, net land met keurig onderhouden wegen.
De eerste dagen ben ik diep onder de indruk. Niet zozeer van het landschap, hoewel mooi, niet zo heel bijzonder. Zelfs een beetje eentonig. Glooiend, veel korenvelden en weidse uitzichten. Ik ben meer onder de indruk van het feit dat je door een vreemd land fietst, met nieuwe woorden en nieuwe klanken.
En wat het meeste opvalt is de rust. Denemarken is ongeveer net zo groot als Nederland, maar heeft maar 5 miljoen inwoners, waarvan 1,2 miljoen in Kopenhagen woont. Jutland is erg dun bevolkt. Zo kan het voorkomen dat je tijden niemand tegen komt, zowel in de dorpjes als op het platteland. Soms vraag ik me af “Wordt hier wel geleefd??”. Geen enkel spoor van criminaliteit, geen afval, amper verkeer... Het doet een beetje onwerkelijk aan. Ik had me laten vertellen dat Denemarken redelijk vlak is, maar ik kom bedrogen uit. Nou ja, het valt ook wel mee: geen grote hoge bergen, een beetje zoals de Veluwe of Limburg.
Dag 3, woensdag 18 juli: Hovslund - Bække
Weer: zonnig, wind
Aantal gefietste km.: 78
Route:
Jutlandroute / Nationale route nr.3
Hovslund, Vojens, Jels, Vejen, Bække
Vandaag wordt het landschap wat afwisselender.
Bepaalde gewoonten waarvan ik dacht niet zonder te kunnen, blijken opeens vergeten. Thuis drink ik koffie bij het ontbijt. Dat moet gewoon. En nu? Na drie dagen zonder koffie zie ik opeens een cafeetje en bedenk dat ik eigenlijk wel zin in een bakkie heb.
Deze hooggelegen witte Hollandse molen uit 1856 is toegankelijk voor publiek en tevens infocentrum. Ik loop naar binnen om informatie te vragen over de streek, iemand aan de balie vraagt mij in het Engels of ik soms uit Nederland kom. Zij blijkt een Nederlandse te zijn die daar woont en werkt. Jels is een echt Vikingdorp. Elk jaar vinden daar de ‘Viking-openluchtspelen’ plaats. Helaas net gemist...
Zojuist een stevige klim naar boven gehad. Ik moest echt even van de fiets afstappen en zowel de fiets als mezelf naar boven duwen. Pff... spierpijn, zere rug. Even verderop bevind zich een gedenksteen voor allen die zich hebben ingezet in de strijd om Zuid-Jutland weer bij Denemarken te krijgen. Op deze foto’s staan de graven van de omgekomen strijders.
En dat is bij Frode Rasmussen in de tuin. Ik heb net mijn tent opgezet als meneer Rasmussen het veldje op komt rijden in zijn elektrische rolstoel. Hij vraagt in het Engels of ik koffie wil. Aanzien je dat aan mij nooit twee keer hoeft te vragen begeef ik me naar zijn schuur waar hij alles al klaar heeft gezet. Frode heeft zichzelf een aantal Engelse zinnen aangeleerd, maar buiten dit enigszins beperkte vocabulaire begrijpt hij geen enkel ander Engels woord en is ook nog eens slechthorend. Al met al een moeizame conversatie. Voor hem op tafel ligt het gastenboek, hier moet ik een stukje in schrijven. In de loop van m’n reis zal me dit bij bijna elk gastadres gevraagd worden. (Zowel koffiedrinken als in het gastenboek schrijven...)
Dag 4, donderdag 19 juli: Bække – Vrads
Weer: zonnig, wind
Aantal gefietste km.: 81
Route:
Jutlandroute / Nationale route nr.3
Bække, Fitting, Randbøl, Mølvang, Jelling, Givskud, Kollemorten, Nørre Snede, Vrads
Ik neem even een pauze en vanuit tegenovergestelde richting komen een man en vrouw aanfietsen. Ik hoor ze met elkaar praten, maar zit niet dicht genoeg bij om ze te verstaan. We groeten elkaar en ik vraag in het Engels waar ze vandaan komen (de eerste twee vragen van vakantiefietsers aan andere vakantiefietsers zijn steevast: waar kom je vandaan en waar ga je naar toe). ‘From Holland’. ‘Ah, me too’. Ze komen uit Middelburg en spreken onvervalst Zeeuws. Vanuit de verte klinkt het een beetje Deens (vind ik), vandaar dat ik niet gelijk hoorde dat ze Hollands spreken. Nu blijkt ook nog eens dat de vrouwelijke helft bibliothecaresse is op een middelbare school en hij speelt trompet in een fanfare. Hij had onlangs met die fanfare in K&W (conservatorium Utrecht) meegewerkt aan een examen van een conservatoriumstudent! Tjonge... de wereld is nog kleiner dan ik dacht.
Kerk in Jelling, foto genomen vanaf een enorme grafheuvel met runenstenen voor de ingang van de kerk
Jelling was 1000 jaar geleden gedurende enkele tientallen jaren koningshof en Vikinghoofdstad in Denemarken. Twee grote runenstenen staan voor de ingang van de kerk. De kleinere (1,5 m hoog) vermeldt: “Gorm, koning, richtte deze steen op voor Thyra, zijn echtgenote, trots van Denemarken”. Dit is de eerste naamsvermelding van de Deense natie op eigen bodem. De grote steen (2,5 m hoog) werd opgericht door één van hun zoons, Harald Blåtand, en vermeldt: “Koning Harald liet deze grafsteen maken ter nagedachtenis van Gorm, zijn vader, en Thyra, zijn moeder. Harald die heel Denemarken en Noorwegen onderwierp en de Denen tot Christenen maakte”. Een opmerkelijke steen, niet alleen omdat het runenschrift horizontaal verloopt in plaats van verticaal, maar ook vanwege de afbeelding van een Christusfiguur, de eerste in Scandinavië. Er staat een getrouwe kopie van de grote runensteen aan de voet van de Dom in Utrecht, een geschenk van de vrienden van Denemarken.
In de geschriften van Koning Valdemar uit 1231 wordt het dorp Vrads al genoemd als middelpunt van een gerechtsgebied met een eigen Ting (lands-vergaderplaats). Deze plek bevindt zich 1,5 kilometer ten noorden van Vrads in het Tingdal met de ring van stenen nog duidelijk zichtbaar. Daar werd recht gesproken tot 1592. Menig bandiet en vermeende heks legde het loodje op de naastgelegen galgenbakke (= galgenheuvel). De naam Vrads is afgeleid van het oud-Deense ‘wort’, dat kudde zwijnen betekent.
Dag 5, vrijdag 20 juli: Vrads – Viborg
Weer: zonnig, wind
Aantal gefietste km.: 71
Route:
Jutlandroute / Nationale route nr.3
Vrads, Hjøllund, Sepstrup, Funder Kirkeby, Kragelund, Gråmose, Nørre Knudstrup, Skehøje, Hald Ege, Viborg
Per ongeluk een verkeerde weg in gereden en daardoor mis ik de Tingplaats. Jammer, maar dat brengt me wel in een prachtig natuurgebied: het natuurgebied van Vrads-Sande. Met afwisselend heidevlakten, stuifduinen, bosjes en meertjes. De verzuring (en daardoor vergrassing) heeft hier nog niet zo sterk toegeslagen en er groeit o.a. volop jeneverbes.
Dag 6, zaterdag 21 juli: Viborg - Aars
Weer: ’s ochtends bewolkt, daarna zonnig
Aantal gefietste km.: 89
Route:
Jutlandroute / Nationale route nr.3 / eigen route
Viborg, Vammen, Klejtrup, Roum, Møldrup, Troelstrup, Hvam, Aalestrup, Østrup, Aars, Blære, Troelstrup, Aars
Gisteren kon ik geen kampeerplek vinden en na vier dagen fietsen had ik nogal last van m’n rug, spierpijn in de benen, zadelpijn en hooikoorts. Ik besloot in een jeugdherberg te overnachten en dit is me prima bevallen. Vandaag ben ik redelijk uitgerust en besluit Viborg te verkennen. Eigenlijk jammer dat ik daar gisteren de energie niet meer voor had want toen was het mooi weer. Nu is het bewolkt.
Als ik wil vertrekken blijkt dat ik mijn fiets verkeerd heb opgeladen, de achtertassen zitten verkeerd om. Dit moet ik wel veranderen wil ik niet met mijn hakken steeds tegen de tassen aankomen Er komt een wat oudere heer aangelopen die mij aanbiedt te helpen en dat is erg handig want nu hoef ik niet mijn hele fiets weer af te laden. Hij is een ervaringsdeskundige: een week geleden is hij uit India terug gekomen van een fietsvakantie. Helaas niet in goede gezondheid, hij is daar met darmklachten in het ziekenhuis terecht gekomen en dat is iets wat je beslist niet moet doen in India, beweert hij. Zo snel mogelijk is hij naar Denemarken terug gevlogen en nu wacht hij op uitslag van het onderzoek wat hij hier in Viborg heeft ondergaan. India is een prachtig land om te fietsen, het klimaat is zeer aangenaam en het regent weinig. En àls het regent, is het een lekker warme regen. Ik merk dat de meneer teleurgesteld is hier weer terug te zijn in z’n koude kikkerlandje. "En als vrouw alleen?" "Hmm… zou ik niet doen".
Jammer. We filosoferen over de geneugten van het alleen fietsen. Mensen hebben de neiging te denken dat je, omdat je alleen reist, last van eenzaamheid krijg. Voor mij geldt dat niet, maar misschien is dat wel gek, want waarom zou iedereen er anders van uitgaan? Ik zou me juist eenzamer voelen als ik met iemand anders op stap zou zijn, je wordt zo'n ontoegankelijke eenheid voor anderen. Het kan dan juist moeilijker worden om contact te krijgen met de buitenwereld. Als je steeds een vertrouwd iemand in de buurt hebt om op terug te vallen, loop je die stimulerende spanning van onvoorspelbare contacten mis en van het onbekende. De oude man en ik begrijpen elkaar. Ik wens hem een goede gezondheid toe en hij mij een goede reis.
Vandaag is het een culturele dag: Vanmorgen de stad Viborg en vanmiddag maak ik een speciaal ommetje voor de "Verdenskort" en het Fietsenmuseum in Aalestrup. In een hoekje van de Klejtrup Sø bij Klejtrup bevindt zich de “Verdenskort”, een van aarde, stenen en water gevormde wereldkaart in een schaal van ca. 1:400.000.
Mijn eerste ‘shelter’ waar ik gebruik van maak
Dag 7, zondag 22 juli: Aars – Aalborg
“Rustdag”
Weer: ’s ochtends bewolkt, daarna regen
Aantal gefietste km.: 45
Route:
Jutlandroute / Regionale routes 29 en 23
Aars, Blære, Vegger, Djørup, Nibe, Nørholm, Aalborg
Deze morgen zit ik al om 7.30 uur op de fiets. Het is een beetje mistig, maar het ruikt lekker fris en het is ontzettend stil. Nou is dat natuurlijk in Denemarken niet zo uitzonderlijk, op welk moment van de dag dan ook. Maar... toch is het wild om deze tijd actiever dan overdag. Fazanten en hazen kruizen mijn pad en voor het rundvee ben ik een bijzondere bezienswaardigheid.
Tegen tienen stop ik bij de kerk, een aardige plaats en tijd om te pauzeren op zondagmorgen. Ergens hoop ik dat men mij vraagt binnen te komen. Ik zou wel eens een Deense kerkdienst mee willen maken en de sfeer willen proeven. Ik zie allerlei deftige dames en heren voorbij komen en de kerk binnen gaan, ik bekijk m´n eigen kleding en concludeer dat ik enig opzien zou baren, mocht ik me naar binnen begeven.
Als ik dicht bij Aalborg ben, besluit ik ter plekke er vandaag maar een rustdag van te maken, het is ten slotte zondag en ik ben al een week op pad. Ik durf het bijna niet toe te geven, maar ik ben vandaag wel errug moe en heb veel last van eerdergenoemde lichamelijke ongemakken. En wat ook mee speelt: het is nu nog droog, maar aan de lucht te zien duurt dat niet lang meer. Er is ook slecht weer voorspeld (af en toe vraag ik naar de weersvoorspelling als ik een praatje met iemand maak).
Er is geen kampeerplek in de buurt en ik verlang zo naar een echt bed, dat ik om twee uur incheck bij een Jeugdherberg, dicht bij de haven. De vorige, in Viborg is me ook goed bevallen en de prijs viel toen erg mee. Toch is deze wel iets duurder, daar schrik ik van. Ik spreek met mezelf af dat dit de laatste jeugdherberg is die ik zal nemen, nog maar een week op pad en nu al drie jeugdherbergen!
Deze middag maak ik voor het eerst kennis met het openbaar vervoer van Denemarken: ik ga met de bus naar het centrum van Aalborg.
Aalborg ligt aan het Limfjord en ontstond in de Vikingtijd. Nu is het een drukke industrie-, handels- en universiteitsstad met in het centrum een voetgangersgebied.
Een borrel heeft Aalborg wereldberoemd gemaakt: akvavit. In Denemarken zelf is Aalborg vooral bekent om de beroemde uitgaansstraat Jomfru Ane Gade (Jongvrouw, of maagd, Ane straat).
Jens Bangs Stenhus met de gevelversiering aan de zijkant
Dit stenen koopmanshuis is gebouwd in 1624 door de architect Jens Bang. Baksteen was in die tijd doorgaans het bouwmateriaal voor kerken en paleizen. Dat Jens Bang zich kon permitteren een `stenhus' te laten bouwen, zegt al genoeg over zijn status. Ondanks zijn status zou hij niet in de gemeenteraad zijn gekozen of een andere bij zijn rijkdom passende functie hebben verworven. Om zich te wreken zou hij karikaturen van de jaloerse stadsnotabelen als gevelversiering hebben gebruikt. Een van die figuren (amper herkenbaar) steekt zijn tong uit naar het raadhuis (gele gebouw links): Jens Bang zelf!
