Dag 8, maandag 23 juli: Aalborg – Hundelev
Weer: ’s ochtends (heel erg) bewolkt, daarna zon
Aantal gefietste km.: 69
Route:
Jutlandroute
Aalborg, Nørre Halne, Øster Hjermitslev, Stenum, Hundelev
Gisteren heb ik dit museum bezocht. Als je door de Algade loopt valt deze lift nauwelijks op. De buschauffeur (‘wat moet je nou in de regen op zondagmiddag in Aalborg??’) raadde mij dit aan: ‘dan blijf je in ieder geval droog’. Was een leuke tip...
Het Gråbrødrekloster Museet (Gråbrødrekloster = klooster van de grijze broeders) ligt 3 meter onder de grond van de Algade en is alleen met een lift bereikbaar. Het is de fundering en stukken van de muur van het klooster van de Franciscaner monniken uit 1250. De expositie verteld het verhaal over leven en dood in het Vikingtijdperk en het Middeleeuwse Aalborg.
Lindholm Høje vormt een van de meest markante monumenten uit de Deense geschiedenis. Als sinds 1889 is bekend, dat er op de zuidelijke helling van de Voerbjerg, zoals de heuvel eerder heette, een grafveld ligt, met door stenen omgeven crematiegraven.
Tijdens de jaren 1952 – ’58 werd het hele grafveld blootgelegd. Men vond ook een pas geploegde akker uit de Vikingtijd en een groot gedeelte van de nederzettingen die bij het grafveld hoorden. Toen de opgraving voltooid was, werd het hele gebied met gras ingezaaid.
Bijna duizend jaar geleden zijn de graven bedolven geraakt door een op sommige plaatsen vier meer dikke laag stuifzand. Hierdoor is dit grafveld helemaal intact gebleven. Het grafveld was in gebruik van circa 400 na Chr. tot kort voor het jaar 1000. De oudste graven op de top en de jongste aan de voet van de heuvel, samen 41 graven, zijn gewone lijkbijzettingen zonder markering met stenen. de rest van de bijna 700 graven zijn crematiegraven waar de dode tijdens de begrafenisplechtigheid ter plekke werd verbrand. De meeste van deze graven zijn omgeven door stenen. Deze steenformaties hebben verschillende vormen: driehoekig, ovaal of scheepsvormig.
Men heeft kunnen constateren dat de graven naar geslacht van de dode zijn ingedeeld, daar de mannen meestal in driehoekige of scheepsvormige en de vrouwen in ovale of kransvormige steenformaties werden begraven.
Vandaag fiets ik een beetje saaie route, komt wellicht ook door het weer.
Het landschap boven Aalborg in noordwestelijke richting is vlak en eentonig. Wèl interessant is de lucht: prachtige wolkenformaties doen mij meer naar boven kijken dan naar de weg. (Maar zoals gezegd: er is amper verkeer)
Kerk in Stenum. Hier wordt handmatig de klok geluid
Mijn pauze’s breng ik meestal door bij een kerk. Hiervoor zijn verschillende redenen:
er is altijd wel een bankje, altijd een wc, altijd een begraafplaats met altijd wel een kraan. Zeer fietsvakantie-vriendelijk dus.
Dag 9, dinsdag 24 juli: Hundelev - Skagen
Weer: ’s ochtends bewolkt, daarna zon
Aantal gefietste km.: 69
Route
Jutlandroute / Nationale route 1
Hundelev, Gammel Vennebjerg, Slettingen, Nørre Tornby, Hirtshals, Tversted, Skiveren, Lodskovvad, Hulsig, Tranestederne, Skagen Klitplantage
De Vennebjerg Kirke ligt op de top van een 68 meter hoge heuvel, de Gammel Vennebjerg. De hoogte fungeerde als zeebaken en biedt een geweldig uitzicht op de duinenstrook met de verzande vuurtoren van Rubjerg Knude en het kustplaatsje Lønstrup met daarachter de zee. Dit is een geliefde plek voor tekenaars en schilders.
De Råbjerg Mile in de Bunken Klitplantage is een uitzonderlijk natuurverschijnsel van zich verplaatsende stuifduinen, die vier kilometer landinwaarts zijn geblazen door de wind. Ieder jaar schuiven ze acht meter op naar het oosten.
Dag 10, woensdag 25 juli: Skagen – Frederikshavn
Weer: ’s ochtends bewolkt, na 10h zon en (harde) tegenwind
Aantal gefietste km.: 58
Route:
Nationale route 5
Skagen Klitplantage, Skagen, Tranestederne, Hulsig, Ålbæk, Jerup, Strandby, Frederikshavn
De 'verzande' of 'begraven' kerk bij Skagen
De Tilsandede Kirke, zo'n 3 km ten zuiden van Skagen, is in de 14e eeuw gebouwd en was ooit de grootste in de regio. In de 16e eeuw begon het zand door de wind zich rondom de kerk op te hopen.
Zo erg dat men in de 18e eeuw zich een weg moest graven om de kerk binnen te komen. In 1895 werd de kerk definitief gesloten en vanaf 1810 steekt alleen nog maar de toren boven het zand uit. Deze vormde jarenlang een baken voor schippers.
Skagens Odde bij Grenen, met mijn blote voeten op het meest noordelijkste puntje van Denemarken.
Met mijn linker voet in het Skagerrak en mijn rechter in het Kattegat, hier botsen de beide zeeën tegen elkaar aan
Skagen, met 12.000 inwoners, ligt op een landtong waar Skagerrak en Kattegat bruisend samenstromen. De wind en de heldere luchten maken Skagen tot een geliefd vakantieoord en een plaats waar veel kunstenaars wonen, met name schilders.
De vissershaven is één van de grootste van Denemarken en zorgt voor aanvoer naar de veiling en de visfabriek.
Aan het eind van de Østre Strandvej staat op een duin een voorbeeld van hoe de eerste vuurtoren er uitzag, Vippefyret : een lange hefboom waaraan een vuurkorf hing.
Iets verder naar het oosten houdt de weg op bij Grenen en het graf van dichter-schilder Holger Drachmann (1902). De landtong groeit gestaag met enkele meters per jaar doordat de stromingen materiaal aanvoeren van elder op de kust. Zo stond de grijze vuurtoren uit 1858 nog midden tussen de zeeën, nu enkele kilometers landinwaarts.
Iets ten westen van Frederikshavn ligt Knivholt Hovedgård. Hier wil ik overnachten en volgens het boekje zou er water, een toilet en een douche moeten zijn. Het terrein is een enorm gebouwencomplex wat misschien het beste te omschrijven is als een boerderij annex stoeterij.
Het is heel stil, niemand te bekennen, maar ik heb intussen al wel de kampeerplek met shelters gevonden (overigens zonder water, toilet en douche). Ik wandel rond over het enorme terrein en kom uiteindelijk iemand tegen, een vrouw die van overnachtingen niets weet, maar wel kan wijzen waar een toilet en een keuken is waar ik gebruik van kan maken.
De mevrouw is leidster van een kinderopvang in een van de gebouwen en werkt daar dagelijks. “Hoe lang doe je over een douche nemen?” Uh, hoezo...?? “Ik ga over een kwartier naar huis, zolang ik hier nog ben, kun je hier wel douchen”.
De douche in de kinderopvang word amper gebruikt, getuige de vele spullen die daar opgeslagen staan. Ze maakt wat ruimte voor me vrij (“niet te veel spetteren hoor, anders wordt alles nat!”) en na een zeer noodzakelijke douche, waarin ik alles toch niet helemaal droog hou, staat ze erop zelf alles weer droog te maken. “Rust jij maar lekker uit, jij hebt de hele dag gefietst”. Hm, dat is wel zo, maar het lijkt mij zo toe dat haar werkzaamheden met peuters en kleuters veel vermoeiender is.
Hoe dan ook, bijzonder aardig.
Kampeerplek in Frederikshavn, Knivholt Hovedgård
Dag 11, donderdag 26 juli: Frederikshavn – Gåser
Weer: overwegend bewolkt, ’s avonds regen en (harde) tegenwind
Aantal gefietste km.: 83
1 lekke band
Route:
Nationale route 5 / Regionale route 23
Frederikshavn, Sæby, Solsbæk, Voerså, Asaa, Gerå, Melholt, Hou, Hals, Gåser
Vandaag geen mooie route. Harde tegenwind, een vlakke, drukke weg met overwegend voorbijstuivende Duitsers die zich dit gedeelte van Denemarken hebben toegeëigend.
Dag 12, vrijdag 27 juli: Gåser – Hem
Weer: veel buien, ook zon, harde tegenwind
Aantal gefietste km.: 80
Route:
Regionale route 23 / Nationale route 5 / Regionale routes 18 en 26
Fiets: Gåser, Hals
Boot: Hals – Egense
Fiets: Egense, Dokkedal, Smidie, Solbjerg, Veddum, Skelund, Hadsund, Norup, Assens, Mariager, Hem
Kerk bij Veddum. Soms is het een sport om op tijd een schuilplaats te vinden, voor de bui losbarst. Is niet altijd gelukt...
Als natuurkampeerterreinen al een toilet hèbben, dan is het zoiets als dit. Dit is in Hem bij Mariager
Dag 13, zaterdag 28 juli: Hem - Århus
Weer: veel zon, af en toe een bui, veel harde tegenwind
Aantal gefietste km.: 83
Route:
Regionale route 18
Hem, Kærby, Spentrup, Randers, Kristrup, Ølst, Voldum, Ødum, Selling, Grundfør, Ølsted, Vejby, Århus
Randers, Sankt Mortens Kirke. De kerk is makkelijk te vinden: in de verte hoor ik het carillon al spelen
Dag 14, zondag 29 juli: Århus – Kærby (Sjælland)
“Rustdag”
Weer: zonnig
Aantal gefietste km.: 20
Route:
Nationale route 4
Boot: Århus – Kalundborg
Fiets: Kalundborg, Tømmerup, Kærby
De planning is om vandaag Århus te verkennen en vanmiddag met de boot naar Sjælland te gaan. Maar, zoals vaker deze vakantie, laat ik me leiden door het weer. Het zal vanmiddag gaan regenen en toen ik vanmorgen wegfietste van de kampeerplek (in de tuin van een restaurant, 6 km ten zuidwesten van de stad) was het al licht bewolkt. Het lijkt me zo jammer om mijn eerste Grote Oversteek in de regen te moeten doormaken en daarom neem ik de boot van 10 uur. Århus bekijken doe ik dan maar een andere keer, mocht ik toevallig weer eens in de buurt zijn.
Maar het weer zal het weer niet zijn als die niet dikwijls van gedachten verandert. Zo ook vandaag. Op de foto’s is te zien dat ik een bewolkt Århus achter laat en een zonnig Kalundborg tegemoet ga. De hele dag blijft het droog en zonnig.
Dit is de eerste keer van m’n leven (denk ik) dat ik op een ferry zit. Het duurt nog ongeveer een half uur voordat de boot vertrekt en in dat half uur ga ik eerst op verkenningstocht. Je moet toch weten wat het mooiste plekje is om te verblijven en waar je in geval van nood het beste overboord kan springen.
In Kalundborg voel ik me erg welkom. Ik ben er nog maar net en kijk even op de kaart. Gelijk komt er een vriendelijke jongeman op me aflopen die me vraagt of ik het kan vinden. Hij wijst me de kortste weg naar het centrum waar ik naar toe wil.
In het stadje is er een braderie gaande (Loppemarked). Door het zonnetje en de vrolijke muziek ziet het er erg gezellig uit. Een oud vrouwtje komt naar me toe en begint in het Deens tegen me te praten. Met een ‘Jeg taler ikke Dansk’ maak ik haar duidelijk dat ik geen Deens spreek. Ze begint te lachen en zegt ‘Og jeg taler ikke Engelsk’ (= en ik spreek geen engels). Maar met wat handen en voetenwerk kunnen we elkaar toch nog het een en ander duidelijk maken. Als ze hoort waar ik vandaan kom en dat ik in haar mooie Denemarken rondfiets, slaat ze de hand voor haar mond, pakt vervolgens mijn armen beet en zegt allemaal aardige dingen (denk ik). Ze geeft me een zoen op de wang en wenst me een goede reis: “God rejse!”
Helaas is het toeristenbureau gesloten, maar soms heb je ook iets, of nog meer, aan de plaatselijke bevolking. Gezeten op een bankje eet ik mijn lunch en raak in gesprek met twee dames van rond de zestig. De zus van een van de dames staat op de braderie en daar moet ik beslist even langs. Na een half uurtje kletsen, weet ik wie er allemaal uit Kalundborg op de braderie staat, van wie dat familie is en wat diegene verkoopt. En bij wie ik absoluut niets moet gaan kopen en bij wie wel.
Ik wijs op de kaart en vraag of fietsroute 4 een mooie route is. Er wordt bevestigend geantwoord. “Ja prachtig, maar die is ook mooi, en die ook en die en die...”
Al van verre zie je, varend over de Store Bælt, de vijf machtige torens van een bakstenen kerk oprijzen. De bouw van Onze Lieve Vrouwe Kerk van Kalundborg werd omstreeks 1172 voltooid. Wat de For Frue Kirke zo uniek maakt, is niet de baksteenbouw, die al in de 12e eeuw op vrij grote schaal werd toegepast, maar het grondplan. Een Grieks kruis was in Noord-Europa in die tijd hoogst ongebruikelijk. Elk van de vier armen wordt gekroond door een achthoekige toren, steeds genoemd naar een vrouwelijke heilige: Gertrud, Anna, Catharina en Maria Magdalena.
De 44 meter hoge centrale toren stortte in 1827 in en werd pas 40 jaar later herbouwd, bij welke gelegenheid de vier andere torens van een nieuwe spits werden voorzien. Al met al doet het indrukwekkende bouwwerk evenzeer aan een vesting denken als aan een kerk en dat was ook de bedoeling van bouwheer Esbern Snare. Het interieur bevestigt nog eens het vermoeden dat Esbern, die grote reizen maakte, door de Italiaans-Byzantijnse bouwstijl is beïnvloed.
Toppunt van gastvrijheid...
Bij aankomst zie ik een briefje op de voordeur, in het Deens. Ik begrijp in ieder geval dat fietsers welkom zijn en dat je de bewoners telefonisch kan bereiken.
Ik besluit dat laatste maar eens te proberen en kreeg meneer Stavnskær aan de telefoon. Hij vertelt dat hij in Kopenhagen zit en pas vanavond laat terug zal zijn. “Is de deur niet open?” Even proberen. Nee. “Ik denk dat de sleutel in de schuur ligt, kijk maar even”. “Ligt ‘ie daar?” Even kijken. Nee. “Dan bel ik mijn zoon, die woont in de buurt en doet de deur wel even voor je open. Dan kun je in ieder geval gebruik maken van douche en toilet. Zet je tent maar achter op het veldje.”
