Dag 10, donderdag 14 augustus: Rønne – Almindingen
Weer: zon, keiharde wind
Aantal gefietste km.: 43
Route:
Nationale route nr. 10 “Round Bornholm”, eigen route, Regionale route nr. 25
Boot: aankomst in Rønne
Fiets: Rønne, Arnager, Grødby, Aakirkeby, Almindingen
Wat een nacht... Ik denk dat ik wel even heb geslapen, maar elk geluid doet mij weer rechtop zitten, om vervolgens misselijk snel weer te gaan liggen. En ik heb het koud, zó koud.
Om mij heen liggen mensen diep weggedoken in hun slaapzakken en sommigen zelfs op een slaapmatje.
Inmiddels heb ik een ander kussentje: een paar landkaarten, folders en boekjes. Mijn jas heb ik aangetrokken met mijn capuchon over mijn hoofd. Het fleecevest over mijn benen gedrapeerd. Mijn bril durf ik niet af te doen, je moet ten slotte wel alles in de gaten kunnen houden.
Eindelijk begint het licht te worden. De zon komt op en de haven van Rønne is al duidelijk te zien.
Geradbraakt kom ik aan, pfff... overleefd.
Rønne en omgeving
Het is prachtig weer! Ik fiets naar het centrum van de stad en nuttig daar mijn ontbijt. Het is nog maar zeven uur en erg rustig. Af en toe komt er iemand langs lopen of fietsen en elke keer word ik uitbundig gegroet. Langzaam wordt de stad wakker.
Ik fiets langs de westkust richting zuiden met de bedoeling een rondje om Bornholm te fietsen. Na zo’n 15 kilometer vind ik het eigenlijk al wel welletjes. Na een slapeloze nacht is tegen de wind in fietsen – en niet zo maar een wind, maar een Deense wind (= hard) – geen lolletje meer. Ik kijk in mijn boekje of er een kampeerplek in de buurt is. Liefst met een shelter, gemak dient de mens. En dan eigenlijk ook nog het liefst weer de andere kant op, zodat ik de wind mee heb.
Hm... de dichtstbijzijnde is toch nog een aardig eind weg. En ik heb dan zijwind. Maar vooruit, er is een shelter.
In het midden van Bornholm ligt een groot bos, Almindingen. Werkelijk een paradijs om doorheen te fietsen. Hier bevindt zich de kampeerplek waar ik wil overnachten. De shelter is zelfs rolstoelvriendelijk!
Dicht bij de shelter is een speeltuin - een hele mooie, met alles van hout – en af en toe lopen er mensen met kinderen en/of honden langs. Sommigen beginnen een praatje. De meeste mensen die ik spreek zijn verbaasd dat je hier kan overnachten. “Blijf je hier slapen??”, “Hm hm”, “Nu??”, Ik kijk op mijn horloge, nog maar 14.00 uur. “Nee, nu niet, vannacht” (ik bedoel eigenlijk: la-me-met-rust, ik ben moe en wil nú slapen) “Ik kom van de boot en heb vannacht niet geslapen, vandaar dat het voor vandaag wel welletjes is geweest en ik nu al hier ben”. Waarom heb ik toch altijd het gevoel me te moeten verantwoorden?
Van een middagdutje komt niets terecht. Ik maak een prachtige wandeling, kook uitgebreid – noodles, makreel in tomatensaus en een paprika – en ga vroeg onder de wol. Ik slaap net, als ik met een schok weer wakker word. Ik hoor in het Engels: “deze is al bezet”. Ik kijk om het hoekje en zie van die losgeslagen fietsers, net als ik. “Hello”, zeg ik. “Oh.. sliep je al, sorry dat we je wakker hebben gemaakt”. Ik zie dat het nog maar half negen is, een belachelijk vroege tijd om te gaan slapen. Geeft niet hoor. En weer verontschuldig ik me dat ik van de boot kom, enz, enz.
Dag 11, vrijdag 15 augustus: Almindingen – Østerlars
Weer: zon, warm
Aantal gefietste km.: 27
Aantal uren gelopen: ongeveer 3 uur
Route:
Nationale route nr. 25
Fiets: Almindingen, Østerlars, Melsted, Gudhjem
Boot: Gudhjem – Christiansø
Wandelen: Gudhjem, Christiansø, Frederiksø
Boot: Christiansø – Gudhjem
Fiets: Gudhjem, Østerlars
Na een verkwikkende nachtrust, stap ik de volgende dag weer vrolijk op de fiets. Het is mooi weer en de wind is gelukkig gaan liggen. Ik besluit om vandaag naar het eilandje Christiansø te gaan, het is nu mooi weer.
De 'Rundkirke', Ronde Kerken, vind je alleen op Bornholm (en 1 op Funen). De karakteristieke ronde kerken zijn meer dan 800 jaar oud en hebben witgekalkte muren van wel twee meter dik. Ze werden vroeger niet alleen als kerk gebruikt, maar ook als voorraadruimte en als fort om Bornholm te verdedigen. De 4 Rundkirke op Bornholm zijn: Østerlars - de grootste en bekendste kerk. Olsker - de meest elegante en hoogste kerk. Nylars - de best bewaard gebleven kerk met de oudste fresco´s. Nyker - de kleinste kerk met fresco´s uit verschillende periodes. Alle vier de kerken worden nog steeds gebruikt voor de dienst op zondag.
Als ik in Gudhjem aankom, informeer ik naar de boot naar Christiansø. Dit eilandje ligt ten oosten van Bornholm en is het meest oostelijke punt van Denemarken. Het duurt nog even voor de boot afvaart en ik wandel door Gudhjem.
Mijn fiets mag niet mee naar Christiansø, ik laat ‘em staan bij nog een paar fietsen en neem alleen een jack en mijn stuurtas mee. Op naar het meest oostelijke punt van Denemarken!
Ongeveer 18 kilometer ten noordoosten van Bornholm ligt de Deense archipel Erteholmene. Deze eilanden worden bestuurd door het Deense Ministerie van Defensie, die alle woningen op het eiland bezit en verhuurt. De drie grootste eilanden zijn Christiansø, Frederiksø en Græsholm. Verder zijn er nog een paar kleinere eilanden.
Alleen Christiansø en Frederiksø zijn bewoond. Samen hebben ze op dit moment (2008) 96 inwoners en zijn met elkaar verbonden door een voetgangersbrug. Auto’s zijn niet toegestaan op de eilanden.
In de wintermaanden zijn de eilanden tijdens de weekenden niet bereikbaar. In de zomermaanden varen de veerboten vaker. Toerisme en visserij zijn de belangrijkste bronnen van inkomst. Elk jaar komen er ongeveer 80.000 toeristen naar de eilanden.
Christiansø is 0,25 km2 groot en 22 meter hoog. Daarmee is het het grootste eiland van de Ertholmene. Het eiland is heuvelachtig en bestaat voornamelijk uit rotsen, hierdoor is het bijna onmogelijk om er te fietsen (ik heb er 1 fiets gezien, een hele oude die ergens tegen een muurtje stond). Het is het meest oostelijke eiland van Denemarken dat bewoond wordt.
Ik heb een paar uur de tijd voor de boot weer terug gaat en gewapend met een plattegrond wandel ik het eiland rond.
Klik hier voor nog meer foto's van de prachtige eilandjes Christansø en Frederiksø
Christiansø is vernoemd naar de Deense koning Christian IV. Deze liet het eiland in 1684 ombouwen tot de eerste zeevesting van Noord-Europa. Hij deed dit omdat de Zweedse koning een haven voor de oorlogsvloot in Karlskrona liet bouwen. Er kwamen militaire gebouwen, militaire eenheden en een vuurtoren. In de 18e en 19e eeuw werd het eiland gebruikt als staatsgevangenis.
Frederiksø is na Christiansø en Græsholm het grootste eiland van Ertholmene. Het eiland is genoemd naar de Deense koning Frederik IV die er een haven en kazernes liet bouwen. Het eiland is 0,04 km2 groot en is 8 meter hoog.
Na een vier uur durend verblijf op het eiland, ligt de boot weer klaar om terug te keren naar Bornholm.
Dag 12, zaterdag 16 augustus: Østerlars - Østerlars
Weer: bewolkt, droog
Aantal gefietste km.: 92
Route:
Nationale route nr. 10 “Round Bornholm”, Regionale routes nr. 24, 21, 22, 25
Melsted, Saltuna, Bølshavn, Svaneke, Årsdale, Nexø, Snogebæk, Dueodde, Slusegård, Kællingeby, Nexø, Paradisbakkerne, Almindingen, Østerlars
De ‘camping’ waar ik nu sta, ligt midden op het eiland Bornholm. Eigenlijk een prima uitgangspunt om verschillende routes te fietsen. Ik besluit hier de komende dagen te blijven staan en dagtochten te maken. Scheelt ook weer een zware fiets.
Vandaag het zuidoosten van Bornholm
Haven in Svaneke / Watermolen bij Slusegård
Als ik terug kom bij de camping en ik de beheerder spreek, vertelt ze me dat hier de hele dag de zon heeft geschenen. Wat het weer betreft zat ik vandaag dus op het verkeerde deel van het eiland.
Dag 13, zondag 17 augustus: Østerlars
“Rustdag”
Weer: regen
Aantal gefietste km.: 0
Het regent pijpenstelen. Ik slaap uit en blijf in de tent liggen. Vandaag is het een prachtige dag om te lezen, in mijn dagboek te schrijven, kruiswoordpuzzels op te lossen en te luisteren naar muziek.
Maar een dag niet gefietst is een dag niet geleefd en ik geraak in een treurige stemming. Ik krijg een smsje van Maarten en Els. Ze hebben al mijn boeken, die nog bij hen stonden, inmiddels naar mijn nieuwe huis verhuisd en zijn nu bezig mijn boekenkast te vullen “je huisje transformeert”, schrijft Maarten. Prompt wil ik naar huis.
Wat doe ik hier eigenlijk in een tentje waar je je kont niet kan keren en je kletsnat wordt als je even naar de wc rent? Ik had lekker warm en droog in mijn nieuwe huis, samen met vrienden bezig kunnen zijn met klussen en inrichten. En ’s nachts heerlijk slapen in een echt bed met een matras in plaats van het dunne en inmiddels lekke zelfopblaasbare matje. Ik had...
Maar ik ben nu eenmaal hier en ach, wie weet is het morgen beter. Kom op, niet zo mopperen, nog even je beste wieltje voorzetten.
Na het avondeten (koekjes, paprika en een appel) klaart het wat op. Ik kan niet wachten om naar buiten te gaan. Ik speel met de hond, die ook blij is en maak vervolgens nog een wandelingetje.
Dag 14, maandag 18 augustus: Østerlars - Østerlars
Weer: zon, eind van de dag regen
Aantal gefietste km.: 81
Aantal uren gelopen: ong. 2 1/2 uur
Route:
Nationale route nr. 10 “Round Bornholm”, eigen route
Østerlars, Gudhjem, Salene, Heiligdomsklipperne, Tejn, Allinge Sandvig, Hammer Odde, Hammeren, Vang, Hasle, Nyker, Skarpeskade, Årsballe, Østerlars
Vandaag is het prachtig weer. Niet alleen het weer, maar ook mijn stemming is omgeslagen. Wat nou klussen in huis als je ook op de fiets kan zitten en kunt genieten van zulke schoonheid!
Helligdomsklipperne
Hammeren is een granieten schiereiland met heidevegetatie. Langs de kust en het kleine meertje Hammer Sø loopt een prachtige wandelroute. Ik zet mijn fiets neer bij Hammers Odde en maak een lange wandelingen over Hammeren. Na een prachtige wandeling van ongeveer een uur, stap ik de fiets weer op en fiets richting het Hammerhus
Het Hammershus is een indrukwekkende oude burcht uit 1250, gelegen op een 74 m hoge steile rots. Hammershus is de grootste vestingruïne van Noord-Europa.
Een weg leidt van de parkeerplaats via een brug over de (droge) slotgracht naar een opening in de vrij lage, 740 m lange buitenste ringmuur.
De binnenste muur is 450 m lang en 9 meter hoog. Van de hoektorens zijn alleen restanten over. Op het binnenterrein staat het eigenlijke slot met de zes verdiepingen tellende Manteltårn.
Ergens aan de kust ligt Jons Kapel. Maar waar? De naam doet vermoeden dat het een soort kerkje, of kapelletje is. Ik volg de bordjes, maar kom op steeds smallere weggetjes terecht. Op een gegeven moment moet ik mijn fiets achterlaten omdat ik door de vele grote stenen er anders niet langs kan.
Hm... zal ik maar terug gaan? Maar dan zul je net zien dat, als ik nog een paar meter had doorgelopen, ik de kapel had gevonden.
Nòg maar een paar meter dan. Ik begrijp er niets van en loop stug door tot ik er genoeg van heb.
Oké, dan maar geen Jons Kapel. Ik loop het hele eind weer terug, pik onderweg mijn fiets weer op en loop met de fiets aan de hand verder. Uiteindelijk kom ik weer op de hoofdweg terecht en fiets ik een heel stuk door tot dat ik wéér een bordje met Jons Kapel tegenkom.
Toch weer een poging wagen?
Ik fiets het pad in en op een gegeven moment wordt er aangegeven dat je voor de Jons Kapel alleen nog maar te voet verder mag gaan. Ik krijg steeds meer hoop dat ik ‘em te zien krijg. Het moet wel heel bijzonder zijn, gezien de moeite die ik ervoor doe. Dan kom ik bij een hele lange steile trap die langs de klif naar beneden gaat.
Als ik beneden aankom, is er nauwelijks ruimte om te staan. Tegenover de trap gaat de klif loodrecht omhoog.
Ik kijk om me heen en zie alleen de klif, de trap en de zee. Geen kapelletje of kerkje. Het is een mooie plek, maar ik ga teleurgesteld weer omhoog. Ik weet dat ik een nieuwe bril nodig heb, maar een kapel over het hoofd zien, op zo’n klein stukje grond? Op de trap kom ik nog meer toeristen tegen. Ik vraag of ze weten waar ik Jons Kapel kan vinden. “Je komt er net vandaan!”. Hmm.. zal wel. Ik loop omhoog en als ik boven ben, vraag ik het andere toeristen. “Hier de trap af naar beneden”, “ja, daar ben ik geweest, maar ik heb hem niet gezien.” De vrouw zet grote ogen op “niet gezien??” Dan begint haar iets te dagen. “Je had natuurlijk een kapel verwacht? Het is die hoge steile klif!.”
“O...”
Ooit heeft hier een Ierse priester geleefd en gepreekt vanaf zijn “kansel”. Hoe hij dat gedaan kan hebben, gaat mijn voorstellingsvermogen te boven.
Het begint aardig bewolkt te worden en ik besluit de kortste weg naar de camping te nemen. Toch kan ik het niet laten om de Rundkirke van Nyker te bezichtigen.
Wat is Bornholm prachtig, een waar paradijsje! Vooral het noordwestelijke deel van het eiland. Fjorden, kliffen, havenstadjes, bossen. Soms wel zwaar om te fietsen, je moet hier meer klimmen en dalen dan in de rest van Denemarken. Maar je wordt dubbel en dwars beloond voor je inspanningen.
Eén nadeel: het is wel èrg toeristisch. Gelukkig zit het overgrote deel van die toeristen op de fiets.
Ik ben hier veel vakantiefietsers tegengekomen. Denen, Duitsers en Polen. In Polen is het erg in opkomst om als jongere met de fiets op vakantie te gaan. Bornholm is dan een ideale bestemming omdat het relatief dichtbij ligt en makkelijk per boot bereikbaar.
Op de camping staan ook veel Polen, vooral jonge stelletjes. De meesten zijn net met hun fietsvakantiecarrière begonnen. Alles is nog nieuw: fiets, fietstassen, tent, vriendje.
Het lijkt me overigens wel een goede test voor je relatie, maar wie ben ik...
Rondkirke in Nyker
Voor meer foto's van het prachtige eiland Bornholm klik hier
