Afzien is tijdelijk, opgeven definitief...
“Mijn huis staat niet goed op de kaart in de app”, zegt onze gastvrouw als ik haar een dag van de voren opbel om een pelgrimsaccommodatie te reserveren. “Stuur anders even een linkje van Google Maps”, suggereer ik. Dat lijkt me dan voor nu de snelste en makkelijkste oplossing, maar de vrouw lijkt niet te weten hoe het moet. “Het is het rode huisje aan de landweg”. Ah…! In Nederland zou die aanwijzing best kunnen werken, maar we zijn in Zweden. Het land van de rode huisjes, liggend aan landweggetjes…
We zijn op stap, Ria en ik. We lopen een 140 km lange pelgrimsroute van Jönköping naar Vadstena, een van de St. Birgitta Ways in Zweden, een netwerk van pelgrimsroutes die allemaal leiden naar Vadstena. Het was al heel lang een wens van mij om nog eens een meerdaagse lange afstandsroute te lopen en nu diende de gelegenheid zich aan. Of beter gezegd: Ria stelde het voor. Voor wie Ria Warmerdam niet kent, zij is de schrijfster van de Nederlandstalige wandelgidsen van de pelgrimsroutes in Noorwegen en Zweden. Haar wandelgids en mijn fietsgids van Het Olavspad (Oslo-Trondheim) zijn afgelopen februari in het Engels uitgekomen. We werken veel samen en dit jaar zijn we voor het eerst voor een (potentieel) gezamenlijk project in Zweden.
Ik zal gelijk verklappen hoe het wandelend pelgrimeren mij vergaan is: de aankomst was net zo spectaculair als die van de kustpelgrimsroute in juli. Toen eindigde ik bij de Legevagt, de dokterspost van het ziekenhuis in Trondheim. Deze keer eindigde ik de bij de Vårdcentralen, de dokterspost in Vadstena…
Het begon allemaal afgelopen februari in Hamburg. We waren op uitnodiging van Pillegrimsleden, de Noorse pelgrimsorganisatie, op de ‘Pilgermesse’ aldaar. Samen met de Noren, de Zweden en de Finnen stonden we daar in de Nordic Corner, een kleine hoek in de grote kerk die voor de rest gevuld was met stands van de pelgrimsroutes naar Santiago en Rome. Naast ons stond de Zweedse Eva Hagström, zij werkt bij het pelgrimscentrum in Vadstena en is de drijvende kracht achter de ontwikkeling van de St. Birgitta Ways. Eva was erg geïnteresseerd in onze gidsen en wij waren erg geïnteresseerd in de St. Birgitta Ways. Laatstgenoemde zijn nog grotendeels in ontwikkeling en Eva dacht dat wij wellicht ons steentje zouden kunnen bijdragen met onze kennis en ervaring van pelgrimsroutes en wellicht kan daar een wandelgids en een fietsgids uit voortkomen. Al snel was er een plan: wij zouden allebei aan het eind van de zomer naar Vadstena komen om daar eens te praten en daar op onderzoek uit te gaan.
En toen kwam Ria met het voorstel om naar Vadstena te wándelen. Ze had gezien dat er vanuit Jönköping een pelgrimsroute loopt. En voordat ik op de kaart gekeken had waar Jönköping ten opzichte van Vadstena ligt, en voordat ik Ria vroeg hoe lang die route dan zou zijn, riep ik gelijk enthousiast: “Jaah, super! Gaan we doen!”.
Gaaf, een paar dagen wandelen, dat wilde ik al zo lang, maar het kwam er nooit van, en nu had ik een mooie kans om het uit te proberen.
“De route is 140 km lang en we zouden er zo’n dag of zeven over kunnen doen. Dan lopen we gemiddeld 20 km per dag”, zei Ria.
“Maar als je dat wat veel vindt, kunnen we er ook acht dagen over doen”.
Oeps! Dat is iets meer dan een paar dagen, en best lang en veel voor zo’n eerste keer!
Maar Ria stelde me gerust: "We proberen het gewoon en zien wel hoe ver we komen. Langs de hele route is ook een buslijn in de buurt".
En zo kwam het dat ik op 18 augustus Ria stond op te wachten op het kleine vliegveld in Linköping. Klaar voor een nieuw avontuur! Nou ja, klaar… De vorige nieuwsbrief eindigde ik met En als ware pelgrims gaan wij te voet (!) naar Vadstena. Mijn allereerste meerdaagse wandeltocht... Eerlijkheid gebiedt me te zeggen, dat ik ervan uitging dat ik het niet zou halen en daarom ook het aantal kilometers en wandeldagen toen niet wilde vermelden. Ik had net Covid achter de rug, daarvoor had ik nog een antibioticakuur gehad tegen Lyme en ik had deze zomer minder gefietst dan voorgenomen. Mijn conditie was ronduit slecht, ik had nog steeds vermoeidheidsklachten en ik had ook niet de tijd en ruimte gehad om af en toe eens een wandeldag in te lassen als voorbereiding op deze tocht.
Met deze extra ‘bagage’ begonnen we ons wandelavontuur. Voor Ria gesneden koek en voor mij een onontgonnen gebied. Ik had er zo ontzettend veel zin in! En de beperkingen weerhielden mij er niet van aan de tocht te beginnen. Opgeven kan altijd nog, mocht het nodig zijn. Eerst reden we met de auto naar Vadstena. Auto en fiets zouden we daar achterlaten om met de trein naar Jönköping te gaan en dan in 7 of 8 dagen terug te lopen naar Vadstena. Ria had voorgesteld om eerst nog in Vadstena een proefwandeling te doen om te kijken of ik het een dag kon vol houden. We bleven twee dagen in Vadstena en de proefwandeling werd glansrijk doorstaan. De ruim dertien kilometers bleken conditioneel haalbaar, ik had alleen wat spierpijn en een blaar aan mijn linker voet.
Zeven lange, prachtige, geweldige, maar ook pijnlijke wandeldagen volgden. Had ik tijdens de proefwandeling slechts een blaar op mijn linker voet, tijdens deze zeven dagen was het mijn réchter voet die voor problemen zorgde. Mijn rechter grote teen is ooit gebroken geweest en niet goed geheeld. Dat wist ik niet, totdat er een keer een röntgenfoto is gemaakt waarop een slecht geheelde breuk zichtbaar was. Dit heeft artrose veroorzaakt. Ik heb er in het dagelijks leven amper last van, maar deze zeven dagen bestond ik voornamelijk uit TEEN. Alles wat ik voelde en dacht was TEEN. Er werden messen in gestoken zodat ik soms uit het niets een raar bijgeluid maakte en een constante zeurende pijn probeerde mij af te leiden van het prachtige natuurschoon. Maar dat is niet gelukt! Want ondanks de TEEN kon ik enorm genieten van de prachtige omgeving. We troffen het met het prachtige weer en samen met Ria was het erg gezellig. Zelfs toen TEEN in VOET veranderde. Vanaf dag drie (denk ik) kwam Blaar 1, aan de linkerkant van dezelfde teen. Vervolgens dacht ik dat mijn sok dubbel zat, maar dat was Blaar 2, op mijn kleinste teen. Op de twee tenen ernaast zaten twee kleine wondjes. Weer een dag later verscheen Blaar 3 op mijn hak. Ria bleek een ervaren blarenverzorger, maar die van mij waren wat eigenwijs. Of was ik zelf gewoon eigenwijs door maar door te willen lopen? Waarschijnlijk het laatste. Maar ik wilde echt niet stoppen. Ik vonden het, afgezien van de pijn, echt heel gaaf. De traagheid en de eenvoud bevielen me wel. Je ziet zo ontzettend veel! Meer nog dan bij fietsen. En alles wat je bij je hebt zit in één rugzak. ’s Avonds wordt ‘ie omgekieperd, maar veel zit er niet in: een extra setje kleding, ondergoed, toilettasje met bijna niets er in, regenjas, regenbroek, zitmatje, water en eten. We deelden de zonnebrandcrème, muggenspul, voetencrème en shampoo. Dat is alles! Of in het Zweeds, det är det!
We sliepen de meeste nachten in een Församlingshem, een gemeenschapshuis behorend bij de kerk. Veel meer nog dan in Noorwegen, speelt de kerk, in dit geval de Svenska Kyrka een grote rol tijdens het pelgrimeren. Langs de hele route zijn de kerken open en stellen ze de Församlingshem open voor pelgrims om (gratis) te overnachten. Er zijn ook jeugdherbergen en een paar particuliere pelgrimsaccommodaties. Van die laatste hebben we één keer gebruik gemaakt: het rode huis aan het landweggetje. Haar adres konden we vinden door op internet op haar telefoonnummer te zoeken. In Zweden neemt men het met persoonsgegevens wat minder nauw.
Het rode huisje aan het landweggetje...
Ria bleek overigens niet alleen aangenaam gezelschap (dat wist ik natuurlijk al), maar ze vond het ook leuk om ’s avonds te koken. En ik niet… Dus was ik een enorme bofkont! Nou ja, eigenlijk waren we dat allebei. Ria deed wat ik niet leuk vond en ik deed wat Ria niet leuk vond: accommodaties regelen en afwassen.
Ik dacht dat ik het minder prettig zou vinden om van tevoren al te weten waar je de komende dag, of twee dagen, overnacht. Met een tentje ben je veel flexibeler, maar die hadden we niet meegenomen. Het viel me erg mee. Misschien was het zelfs wel makkelijk. Je weet van tevoren precies hoe lang je die dag gaat wandelen. Je hebt altijd de zekerheid van een slaapplaats en je wordt niet in verleiding gebracht om te snel toe te geven aan je vermoeidheid. In het ergste geval neem je de bus naar de eindbestemming, maar dat bleek niet nodig.
Over vermoeidheid gesproken: van mijn gebrek aan conditie had ik geen last gehad. De afstanden waren wat energie betreft vol te houden. Spierpijn had ik alleen de eerste twee/drie dagen, daarna was het over. Maar ja, die VOET! Woensdag 28 augustus was onze laatste wandeldag. Helaas was de route wat minder interessant dan de dagen ervoor, en had ik wat minder afleiding. Strompelend kwam ik Vadstena binnen, maar ik had het gehaald! De volgende dag hadden we met Eva en haar collega Emanuel afgesproken. Zij wilden graag van onze ervaringen horen en zouden bespreken wat we verder voor elkaar kunnen betekenen. Ik kon inmiddels niet goed meer lopen en werd tijdens de bespreking nogal afgeleid van de pijn. De wonden waren gaan ontsteken en de artroseteen deed akelig pijn. Ik was er zelfs misselijk van. Ook had ik inmiddels last van de lymfeklieren in de lies. Toen ik me wilde excuseren, constateerden Ria en Eva dat het beter was om er een dokter naar te laten kijken. En voor ik het wist zat ik bij Eva in de auto en waren we binnen tien minuten bij de dokterspost.
Zuster Marie was erg aardig. “Ik had misschien toch eerder moeten stoppen”, zei ik schuldbewust. “Ach”, zei ze, “Achteraf is het makkelijk praten. En het komt wel weer goed hoor”. De pijn in de lymfeklieren bleek een uitwerking van de ontstekingen aan de voet. De wonden werden schoongemaakt (gelukkig had Marie een grote schort voor) en er werden samples genomen uit de wond om te kijken of er geen bacterie in zat. Maar dat bleek gelukkig niet zo te zijn. Ook werd er voor de zekerheid nog bloed geprikt. Morgen moet ik terugkomen voor controle, maar ik voel me inmiddels best goed. Huppelen doe ik nog net niet, maar dat duurt vast niet lang meer. Ria en ik blijven hier nog even in deze omgeving en zitten momenteel in een prachtige Airbnb.
Nou zouden we beiden het woord ‘schattig’ niet zo gauw in onze mond nemen, maar dit huisje voldoet toch aardig aan deze term.
We hadden besloten dat Ria hier in de buurt nog zou wandelen en dat ik me in de B&B zou gaan nestelen om te werken en de voet rust te geven. Maar hé, ik heb een fiets! En het is prachtig weer. Dus Ria wandelt en ik fiets. Wel voorzichtig, want kracht zetten voelt niet fijn en ik moet de voet niet stoten. Een nieuwsbrief schrijven is ook een voetvriendelijke activiteit.
Wij lopen en fietsen onze eigen routes, maar soms komen we elkaar tegen
We blijven hier nog een kleine week en zaterdag 7 september zijn we weer thuis.
Ik kijk nu even op de kaart van Zweden. We hebben langs het meer Vättern gelopen, de rechter van de twee grote meren. Die lijkt eigenlijk best op een grote lange teen…
N.B. Binnenkort kun je op Ria’s website haar blog lezen over onze reis. En wil je meer weten over de St. Birgita Ways, klik hier: Naturkartan (Engels).
